บท 10 · หัวข้อ 10.3.02
อัษโฏตตริ 108 ปี: อารทราทิ กฤติกาทิ และเงื่อนไขเลือก
เรียบเรียงจากชุดบทเรียนโรงเรียนเวทมนต์ · บทอ่าน 8 ย่อหน้า · เป็นเนื้อหาเพื่อศึกษา
อัษโฏตตริเป็นวง 108 ปี ใช้แปดดาวโดยไม่มีเกตุ ปีเต็มคืออาทิตย์ 6 จันทร์ 15 อังคาร 8 พุธ 17 เสาร์ 10 พฤหัสบดี 19 ราหู 12 ศุกร์ 21 จึงห้ามนำปีเต็มจากวงวิมโศตตริมาปน
เงื่อนไขใช้ในตารางคือเกิดกลางวันในปักษ์แรม หรือเกิดกลางคืนในปักษ์ขึ้น แล้วค่อยเลือกอารทราทิหรือกฤติกาทิตามตำแหน่งราหูที่ตำรากำหนด แบบอารทราทิเริ่มแจกนักษัตรที่อารทรา ส่วนกฤติกาทิเริ่มที่กฤติกา การเลือกแบบเปลี่ยนดาวเจ้ากลุ่มนักษัตร
ดาวหนึ่งครองกลุ่มสามหรือสี่นักษัตร จึงใช้ตัวหาร 2,400 หรือ 3,200 ลิปดาตามความกว้างกลุ่ม ตัวอย่างจันทร์เมษ 19°29′ เหลือ 431 ลิปดาในภรณีแบบกฤติกาทิ ซึ่งศุกร์ครองกลุ่มสี่นักษัตร เศษศุกร์ = 21×431÷3,200 ประมาณ 2 ปี 9 เดือน 28 วัน 5 ชั่วโมง 42 นาทีตามวิธีแปลงในตาราง
อภิชิตอยู่ในตารางบางส่วนของวิธีแจกนักษัตร ทำให้ช่วงกว้างไม่เท่ากันแต่ปีที่แต่ละส่วนรับต้องตามกฎของระบบนี้ ต้องอ่านภาพตารางจริงก่อนทำโปรแกรม โดยเฉพาะรอยต่ออุตรษาฒ–ศรวณะ
ขั้นตัดสินใจมาก่อนสูตร: ตรวจกลางวันหรือกลางคืนและปักษ์ที่ตรงเงื่อนไข แล้วเลือกอารทราทิหรือกฤติกาทิตามตำแหน่งราหูและลัคเนศะตามกฎที่ใช้ หากขั้นแรกไม่ผ่าน ไม่เริ่มคำนวณวง 108 ปีเพราะผลย้อนหลังดูตรง
กลุ่มนักษัตรสามแห่งใช้ฐาน 2,400 ลิปดา กลุ่มสี่แห่งใช้ 3,200 ลิปดา ตัวอย่างภรณีที่เป็นช่วงสุดท้ายในกลุ่มศุกร์แบบกฤติกาทิเหลือเพียง 431 ลิปดา จึงคูณ 21 แล้วหาร 3,200 ไม่บวก 800 ของนักษัตรที่ไม่มีอยู่ถัดไปในกลุ่ม
อภิชิตในระบบนี้กินส่วนของอุตรษาฒและศรวณะ ไม่ใช่นักษัตรกว้าง 800 ลิปดาอีกดวงหนึ่ง หากคำนวณจันทร์ใกล้บริเวณนี้ต้องใช้ผังแบ่งของระบบ ไม่เอาตาราง 27 นักษัตรมาต่ออย่างหยาบ
ผลช่วงศุกร์ 2 ปี 9 เดือน 28 วัน 5 ชั่วโมง 42 นาทีในตัวอย่างเป็นผลของผังตัวอย่าง ไม่ใช้แทนดวงคนอื่น และยังต้องตรวจศุกร์ในผังเกิดก่อนแปลเรื่องคู่ งานศิลป์ หรือเงิน
ที่มาและขอบเขต
- คลาสเรียนสมาคมโหราศาสตร์ภารตะ
นำบทอ่านเดิมมารวมครบทุกย่อหน้า รายการอ้างอิงคงตามต้นทางที่บันทึกไว้ การตรวจความลึกและเทียบหน้าต้นฉบับยังไม่ครบทุกหัวข้อ จึงไม่ถือว่าเป็นคำแปลตรวจครบทั้งคัมภีร์